Treść

Do Urzędu Gminy coraz częściej trafiają pytania dotyczące możliwości wykorzystania ziemi, gruzu lub innych materiałów pochodzących z budów i wykopów na prywatnych posesjach. Wiele osób planuje wykorzystać taki materiał np. do wyrównania lub utwardzenia terenu. Należy jednak pamiętać, że w świetle obowiązujących przepisów materiały te najczęściej traktowane są jako odpady. Ich nieprawidłowe przyjęcie lub wykorzystanie może skutkować karami oraz obowiązkiem ich usunięcia.

Co należy wiedzieć przed przyjęciem ziemi lub gruzu?

1. Ziemia i gruz są odpadami

Masy ziemne, gruz budowlany oraz materiały pochodzące z rozbiórek lub wykopów dokonywanych poza własną działką, stanowią odpady w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Ich zagospodarowanie musi odbywać się zgodnie z przepisami tej ustawy oraz aktami wykonawczymi. Przed wykorzystaniem materiał powinien zostać sklasyfikowany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, które określa rodzaj odpadu oraz możliwość jego wykorzystania.

2. Wykorzystanie odpadów na własnej działce jest ściśle ograniczone

Możliwość wykorzystania odpadów przez osoby fizyczne na potrzeby własne regulują przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2025 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku.

Zgodnie z tym rozporządzeniem przykładowo odpady o kodzie 17 05 04 – gleba i ziemia, w tym kamienie mogą być wykorzystane do utwardzania powierzchni, pod warunkiem że:

• odbywa się to z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego,
• ilość wykorzystanego materiału nie przekracza 0,2 Mg (200 kg) na 1 m² utwardzanej powierzchni rocznie,
• wykorzystanie odbywa się wyłącznie na działce budowlanej.

Osoba przyjmująca materiał powinna:

• posiadać dokument potwierdzający klasyfikację odpadu,
• mieć możliwość udokumentowania zgodności przywiezionego materiału z jego klasyfikacją,
• stosować się do obowiązujących ograniczeń tonażowych na drogach.

3. Podnoszenie poziomu działki może powodować problemy z wodą
Wyrównywanie terenu poprzez dowożenie ziemi lub gruzu może zmienić sposób spływu wód opadowych. Prawo zabrania działań powodujących zalewanie lub pogorszenie warunków wodnych na sąsiednich działkach.

4. Szczególna ostrożność na gruntach rolnych
Przyjmowanie odpadów na gruntach rolnych (np. pola, łąki, pastwiska czy sady) może prowadzić do zniszczenia gleby oraz jej degradacji.

5. Uciążliwości dla sąsiadów
Transport i składowanie odpadów mogą powodować hałas, zapylenie oraz inne niedogodności dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości.

6. Możliwe uszkodzenia dróg gminnych
Transport odpadów odbywa się zazwyczaj ciężkimi pojazdami, których masa często przekracza dopuszczalne obciążenia dla dróg gminnych i wewnętrznych.

Jakie mogą być konsekwencje?

Osoba przyjmująca odpady musi liczyć się z tym, że:

• nielegalne przyjęcie odpadów może skutkować karą oraz obowiązkiem ich usunięcia z działki,
• za niestosowanie się do ograniczeń tonażowych grożą mandaty,
• w przypadku uszkodzenia drogi konieczne będzie jej naprawienie na własny koszt.

Apelujemy do mieszkańców o rozwagę i wcześniejsze sprawdzenie obowiązujących przepisów przed przyjęciem ziemi lub gruzu na swoją działkę.